آن روز شخص ديگرى را به جاى خود براى نماز فرستاده بود و آن شخص به جاى او كشته شد ، معاويه نيز ضربت عميقى نخورد و جان سالم به در برد ، امّا ابن ملجم كه شمشيرى را به هزار درهم خريده و با هزار درهم به زهر آغشته كرده بود براى كشتن امام به كوفه قدم نهاد ، ليكن مردّد و خائف بود ، لذا سر كردهء جناح مخالف امام در كوفه ، اشعث ، با او ملاقات كرد و او را با وعده وصلت با قطامه ملعونه ( دختر زيباى يكى از سر كردگان خوارج كه بدست امير المؤمنين ( ع ) به قتل رسيده بود ) فريب داد و او را به انجام اين عمل پليد تشويق و ترغيب نمود . سرانجام در سحرگاه نوزدهم ماه رمضان سال چهلم هجرى ، دست نفاق و انحراف و توطئه از آستين ابن ملجم مرادى بيرون آمد و برق شمشيرى تاريكى صبحدم را شكافت و فرق عدالت به خون نشست ، ندايى در مسجد كوفه پيچيد : ( فزت و ربّ الكعبة : به خداى كعبه رستگار شدم ) و جبرئيل ميان آسمان و زمين ندا كرد : ( تهدّمت و اللَّه اركان السماء قتل ابن عم المصطفى قتل على المرتضى : به خدا قسم ستونهاى آسمان در هم شكست ، پسر عمّ پيامبر ، على مرتضى به قتل رسيد ) . پس از وقوع اين جنايت ، امام ( ع ) را به خانه برده و ابن ملجم را دستگير نمودند ، امام فرمود : اگر من مردم او را قصاص كنيد با همين شمشير و با يك ضربت ، ولى اگر زنده ماندم ، خودم در بارهء او تصميم مىگيرم . امام ( ع ) تا سه روز بعد از آن ضربت زنده ماند ، امّا حال آن حضرت هر روز بيشتر روى به وخامت مىنهاد ، تا آنكه شب بيست و يكم فرا رسيد ، آن حضرت آخرين وصاياى خود را با فرزندان خويش عليهم السلام در ميان نهاد ، آنگاه با آنان وداع كرد و در كمال آرامش و اطمينان بسوى لقاء اللَّه شتافت و عالمى را تا ابد داغدار نمود . فرزندان آن حضرت ، حسنين عليهما سلام و محمد بن حنفيه ، دست بدست هم داده و پدر را با باقيماندهء حنوط رسول خدا غسل و تكفين نمودند ، سپس امام حسن ( ع ) بر جنازه پدر بزرگوار خود نماز گزارد و آنگاه از بيم جسارت يا اهانت خوارج و بنى اميّه جسد مطهر آن حضرت را مخفيانه در پشت كوفه دفن نمودند و محل آرامگاه ايشان تا دوران امام رضا ( ع ) مخفى بود ، همانطور كه مرقد مطهر بانوى دو عالم همسر گرانقدر او ( س ) تا امروز همچنان مخفى مانده است تا روزى كه ان شاء اللَّه فرزند برومندش به خونخواهى اجداد اطهر خود قيام كرده و به جهان طعم شيرين عدالت